Diyot
Akımı yalnız bir yöne geçiren parça. Derslerde motorun geri tepme gerilimini sönümleyen flyback diyot olarak kullanılır.
Nasıl çalışır?
Diyot akımı yalnız anottan katoda geçirir. İletirken uçları arasında yaklaşık 0,7 V gerilim düşer (ileri gerilim). Ters yönde akım geçirmez.
Motor ve röle bobini akım kesilince ters yönde yüksek gerilim üretir. Bobine paralel, ters yönde bağlanan diyot bu akıma yol açar ve transistörü korur: flyback diyot. Normal çalışmada diyot iletmez; yalnız sıçrama anında iletir.
İleri düzey: Gerçek devrede 1N4007 gibi bir doğrultucu diyot kullanılır. LED de bir diyottur ama ışık verir ve ileri gerilimi renge göre 1,9-3,0 V'tur.
Laboratuvarda nasıl bağlanır?
| Nereden | Nereye |
|---|---|
| Diyot A | Transistörün C ucu (ya da MOSFET D) |
| Diyot K (çizgili uç) | Motorun artı tarafı, 5V |
Motor transistör ya da MOSFET ile sürülüyor ama flyback diyot yoksa ya da ters bağlıysa laboratuvar "flyback" uyarısı verir. Doğru bağlantıda diyot normalde akım iletmez.
Sık yapılan hatalar
- Diyotu ters bağlamak. Sıçrama için yol açmaz; uyarı çıkar.
- Diyotu hiç koymamak. Transistör zamanla bozulur.
- Çizgili ucu karıştırmak. Çizgili uç katottur ve 5V tarafına gider.
- Diyotu motorla seri bağlamak. Motor çalışmaz; diyot motora paralel olmalıdır.