Modül 1BlokÇocuk hattı
Blokla Kodlamaya İlk Adım
Blokları sürükle, karakteri programla: sıra, tekrar, olay ve hikâye.
- 10 ders
- 5 hafta
- ~4 saat
- 5-7 yaş
Haftalar
- 1. HAFTAKomut ver, robot yapsınProje: Robot oyunu ve ilk hareket
- 2. HAFTAAynı şeyi tekrar tekrarProje: Dans eden karakter
- 3. HAFTANe olunca ne olsun?Proje: Konuşan hayvan
- 4. HAFTAHikâyenin sahneleriProje: İki sayfalı hikâye
- 5. HAFTAHata yapmak programcının işiProje: Benim hikâyem
- 1
Haftalık rehber hedefler, gün gün plan, tekrar ve proje ölçütü
Hafta hedefleri
Bu haftanın sonunda çocuk:
- Robotun yalnızca verilen komutları yaptığını söyler.
- Komutların sırayla çalıştığını ve sırayı değiştirince sonucun değiştiğini gösterir.
- Yeşil bayrağın betiği başlattığını bilir.
- İleri bloğundaki sayının adım sayısı olduğunu bilir ve sayıyı değiştirir.
- Sağa dön ile Sola dön arasındaki farkı ekranda görür.
Haftanın planı
Hafta iki dersten oluşur. Her ders kısa bir etkinliktir; ikisini aynı güne sığdırmak zorunda değilsiniz. Çocuk yorulursa ikinci dersi başka güne bırakın.
Gün Ders Süre Ne yapılır 1 Robot oyunu ~25 dk Anlatımı birlikte okuyun, robotu yıldıza götürün, sıra deneyini yapın, mini testi çözün. 2 İlk hareket ~25 dk Kediyi yürütün, adım sayısını değiştirin, çöp kutusunu deneyin, mini testi çözün. Ön koşul kontrolü
- Çocuk sağ ve sol yönünü biliyor mu? (Bilmiyorsa dönüş bloklarında renkli ok işaretine bakın.)
- Parmakla ya da fareyle bir şeyi sürükleyip bırakabiliyor mu?
- Bilgisayar ya da tablet ekranını rahatça görebiliyor mu?
Kavram haritası
- Komut: İleri, Sağa dön, Sola dön, Zıpla
- Sıra: önce bu, sonra bu
- Betik: alt alta dizilmiş bloklar, üstte Yeşil bayrak
- Adım sayısı: İleri bloğundaki sayı
Sık yapılan hatalar
- Yeşil bayrağı koymamak. Betik çalışmaz. Başlat düğmesine bastığında hiçbir şey olmaz.
- Sağa dön ile Sola dönü karıştırmak. Robot ters yöne gider; hata değil, dene ve gör.
- Sırayı karıştırmak. Önce dönersen robot başka yere yürür.
- Sayıyı çok küçük bırakmak. Robot yıldıza varamaz. Sayıyı büyüt.
- Alttaki blokları unutmak. Bloğu ortadan tutarsan altındakiler de gelir.
Hafta sonu tekrarı
- Her dersin kavram kartlarına bir daha bakın ve "Sık yapılan yanlış" satırını yüksek sesle okuyun.
- Mini testte yanlış yapılan soruların açıklamasını birlikte okuyun, sonra soruyu yeniden çözün.
- Robot oyununu bir kez daha, bu sefer farklı adım sayılarıyla çözün.
- Çocuğa şunu sorun: "Robot kendi kendine düşünür mü, yoksa bizim komutumuzu mu yapar?"
Hafta sonu testi olarak iki dersin mini testleri yeterlidir. Hedef: her dersten çoğunu doğru yapmak. Eksik kalırsa dersin anlatımını birlikte yeniden okuyun.
Proje değerlendirme ölçütü
Ölçüt Gelişmeli Yeterli İleri Sıra Sırayı karıştırıyor, nedenini söyleyemiyor Doğru sırayı kurup robotu yıldıza götürüyor Sırayı bilerek bozup sonucu önceden söylüyor Başlatma Yeşil bayrağı unutuyor Betiği Yeşil bayrakla başlatıyor Bayrak olmayınca ne olacağını açıklıyor Adım Sayıyı değiştirmiyor Sayıyı değiştirip robotu yıldıza ulaştırıyor Adım sayısını önceden tahmin ediyor Anlatım Ne yaptığını söylemiyor Robotun ne yaptığını kendi sözleriyle anlatıyor Hatasını bulup nasıl düzelttiğini anlatıyor Veli ve öğretmen notu
- Amaç. Bu hafta çocuğa kod ezberletmiyoruz. Amaç, bilgisayarın yalnızca verilen komutları sırayla yaptığını hissetmesi.
- Nasıl destek olunur? Bloğu çocuğun yerine koymayın. Şunu sorun: "Robot ne yaptı? Sen ne istemiştin?"
- Hata. Yanlış sıra kuran çocuğa "yanlış" demeyin. Birlikte robotu izleyin; çocuk hatayı kendi bulsun.
- Süre. Kısa ve sık çalışmak uzun bir seanstan daha iyidir. Çocuk sıkılınca durun.
- Güvenlik. Bu platformdaki her şey sanaldır; yanlış yapılan bir şey geri alınır (Başa al düğmesi).
- İlerleme. Mini test sonuçları "İlerlemem" sayfasında görünür (taslak özellik).
- 2
Haftalık rehber hedefler, gün gün plan, tekrar ve proje ölçütü
Hafta hedefleri
Bu haftanın sonunda çocuk:
- Aynı işi çok kez yazmak yerine Tekrarla bloğunu kullanır.
- Tekrarla'nın içindeki blokların tekrar ettiğini, dışındakilerin etmediğini ayırır.
- Tekrar sayısını değiştirince sonucun nasıl değiştiğini söyler.
- Sonsuza kadar bloğunun hiç bitmediğini ve Dur düğmesiyle durduğunu bilir.
- Hareket, görünüm ve ses bloklarını bir dansta birleştirir.
Haftanın planı
Hafta iki dersten oluşur. Her ders kısa bir etkinliktir; ikisini aynı güne sığdırmak zorunda değilsiniz. Çocuk yorulursa ikinci dersi başka güne bırakın.
Gün Ders Süre Ne yapılır 1 Tekrar etmek ~20 dk Uzun betiği Tekrarla ile kısaltın, sayıyı değiştirip deneyin, mini testi çözün. 2 Dans eden karakter ~30 dk Dans adımlarını seçin, Tekrarla ve Sonsuza kadar'ı deneyin, Dur düğmesini bulun, mini testi çözün. Ön koşul kontrolü
- Birinci haftanın sıra ve Yeşil bayrak fikrini hatırlıyor mu?
- Bir bloğu başka bir bloğun içine sürükleyip bırakabiliyor mu?
- Sayıya dokunup yeni sayı yazabiliyor mu?
Kavram haritası
- Tekrarla: C şeklinde blok, içindekileri verilen sayı kadar yapar
- Sayı: kaç kez tekrar
- Sonsuza kadar: hiç bitmez, Dur ile durur
- Dans adımı: hareket, görünüm ve ses blokları
Sık yapılan hatalar
- Blokları C'nin dışında bırakmak. Yalnız içindekiler tekrar eder.
- Fazla blokları silmeyi unutmak. Kısa yol işe yaramaz, hâlâ uzun betik vardır.
- Tekrar sayısını karıştırmak. 4 yerine 2 yazınca kedi yarı kadar yapar.
- Sonsuza kadar'dan sonra blok eklemeye çalışmak. Eklenemez; çünkü hiç bitmez.
- Dur düğmesini bulamamak. Sonsuz dansta kırmızı Dur düğmesine basın.
Hafta sonu tekrarı
- Kavram kartlarına bir daha bakın ve "Sık yapılan yanlış" satırlarını yüksek sesle okuyun.
- Dans eden karakterin betiğini yeniden kurun: bu sefer farklı bir dans adımı seçin.
- Tekrar sayısını 2, 5 ve 10 yapıp kedinin ne kadar yürüdüğünü karşılaştırın.
- Çocuğa şunu sorun: "Tekrarla bloğu bize ne kazandırdı?"
Hafta sonu testi olarak iki dersin mini testleri yeterlidir. Hedef: her dersten çoğunu doğru yapmak. Eksik kalırsa dersin anlatımını birlikte yeniden okuyun.
Proje değerlendirme ölçütü
Ölçüt Gelişmeli Yeterli İleri Tekrar Blokları tek tek kopyalıyor Dans adımlarını Tekrarla içine koyuyor Sayıyı değiştirip sonucu önceden söylüyor İçeri ve dışarı Bloklar dışarıda kalıyor İçindeki ve dışındaki blokları ayırıyor Neden yalnız içeridekilerin tekrar ettiğini anlatıyor Dans Yalnız bir tür blok kullanıyor Hareket ve görünüm veya ses karıştırıyor Dansı bir hikâyeyle bağlıyor Durdurma Sonsuz dansı durduramıyor Dur düğmesini buluyor Neden Sonsuza kadar'ın arkasına blok gelmediğini anlatıyor Veli ve öğretmen notu
- Amaç. Bu hafta "döngü" fikrini hissettirmek. Terimi ezberletmek şart değil; "şu kadar kere tekrarla" demesi yeter.
- Nasıl destek olunur? "Önce kaç blok vardı, şimdi kaç?" diye sorun. Kısalmasını çocuk fark etsin.
- Sonsuz dans. Çocuk kaygılanabilir. Kırmızı Dur düğmesini birlikte bulun; her zaman durdurabildiğini görsün.
- Dansı çocuk seçsin. Hareketlere hikâye katın: "Kedi neden dans ediyor?"
- Süre. Dans dersi eğlencelidir; ama yorulmadan durun.
- İlerleme. Mini test sonuçları "İlerlemem" sayfasında görünür (taslak özellik).
- 3
Haftalık rehber hedefler, gün gün plan, tekrar ve proje ölçütü
Hafta hedefleri
Bu haftanın sonunda çocuk:
- Olayın (dokunmanın) bir betiği başlattığını söyler.
- Olay olmayınca hiçbir şey olmadığını bilir.
- Dokununca bloğuyla bir karaktere tepki verdirir.
- Her karakterin kendi betiği olduğunu ve betiğin seçili karaktere yazıldığını bilir.
- Bekle bloğuyla konuşmaların sırasını ayarlar.
Haftanın planı
Hafta iki dersten oluşur. Her ders kısa bir etkinliktir; ikisini aynı güne sığdırmak zorunda değilsiniz. Çocuk yorulursa ikinci dersi başka güne bırakın.
Gün Ders Süre Ne yapılır 1 Olay: dokununca ne olur? ~20 dk Karakter seçin, Dokununca bloğuyla ev ve kediyi konuşturun/zıplatın, mini testi çözün. 2 Dokununca konuşan hayvan ~30 dk Hayvanı konuşturun, Bekle ekleyin, bonus olarak topu ekleyin, mini testi çözün. Ön koşul kontrolü
- Yeşil bayrağın betiği başlattığını hatırlıyor mu?
- Sahnedeki bir karaktere dokunup seçebiliyor mu?
- Yazı kutusuna kısa bir cümle yazabiliyor mu?
Kavram haritası
- Olay: bir şey olunca başlayan betik (dokunma)
- Dokununca: karaktere dokununca betiği başlatan blok
- Karakterin betiği: her karakterin kendi betiği
- Söyle ve Bekle: konuşma balonu ve bekleme
Sık yapılan hatalar
- Yanlış karakter seçili. Betik başka karakterin olur; seçili karaktere bakın.
- Dokununca yerine Yeşil bayrak koymak. Dokununca tepki gelmez.
- Bekle koymamak. İki cümle üst üste biner gibi hızlı geçer.
- Başlat'a basmak. Dokununca betiği için Başlat'a basmak gerekmez; karaktere dokunmak yeter.
- Boş yazı kutusu. Söyle bloğu boşsa karakter bir şey söylemez.
Hafta sonu tekrarı
- Kavram kartlarındaki "Sık yapılan yanlış" satırlarını yüksek sesle okuyun.
- Mini testte yanlış yapılan sorunun açıklamasını birlikte okuyun, sonra yeniden çözün.
- Ev ve hayvan betiklerini yeniden kurun; bu sefer farklı sözler seçin.
- Çocuğa şunu sorun: "Yeşil bayrakla Dokununca arasında ne fark var?"
Hafta sonu testi olarak iki dersin mini testleri yeterlidir. Hedef: her dersten çoğunu doğru yapmak. Eksik kalırsa dersin anlatımını birlikte yeniden okuyun.
Proje değerlendirme ölçütü
Ölçüt Gelişmeli Yeterli İleri Olay Betiği başlatamıyor Dokununca bloğuyla betiği başlatıyor Yeşil bayrak ve Dokununca farkını anlatıyor Karakter Betik yanlış karakterde kalıyor Doğru karakteri seçip betik yazıyor İki karaktere ayrı betik verip nedenini anlatıyor Konuşma Karakter konuşmuyor Söyle ile bir cümle söyletiyor Söyle, Bekle, Söyle sırasıyla sohbet kuruyor Anlatım Ne yaptığını söylemiyor Kendi sözleriyle anlatıyor Hatasını bulup düzeltmeyi anlatıyor Veli ve öğretmen notu
- Amaç. Bu hafta "olay" fikri: bilgisayar bir şey olmasını bekler. Terimi ezberletmek şart değil.
- Nasıl destek olunur? "Hiçbir şeye dokunmazsak ne olur?" diye sorun. Cevabı çocuk denesin.
- Karakter seçimi. Betiklerin seçili karaktere ait olduğunu birlikte kontrol edin.
- Bekle. "Konuşma balonu çok çabuk kayboluyor, nasıl yavaşlatırız?" Çözümü çocuk bulsun.
- Süre. Kısa tutun; çocuk sıkılınca durun.
- İlerleme. Mini test sonuçları "İlerlemem" sayfasında görünür (taslak özellik).
- 4
Haftalık rehber hedefler, gün gün plan, tekrar ve proje ölçütü
Hafta hedefleri
Bu haftanın sonunda çocuk:
- Hikâyenin başı, ortası ve sonu olduğunu söyler.
- Sayfa ekler, arka planı seçer ve her sayfaya karakter koyar.
- Sayfaya git bloğuyla hikâyeyi bir sayfadan ötekine geçirir.
- Her sayfadaki karakterin ve betiğin ayrı olduğunu bilir.
- Planladığı hikâyeyi blokla bağlar.
Haftanın planı
Hafta iki dersten oluşur. Her ders kısa bir etkinliktir; ikisini aynı güne sığdırmak zorunda değilsiniz. Çocuk yorulursa ikinci dersi başka güne bırakın.
Gün Ders Süre Ne yapılır 1 Başı, ortası, sonu ~20 dk Hikâyeyi üç sahneye bölün, sayfaları ekleyin, arka planları seçin, mini testi çözün. 2 İki sayfalı hikâye ~30 dk Karakterlere Yeşil bayrak betiği yazın, Sayfaya git ile sahneleri bağlayın, mini testi çözün. Ön koşul kontrolü
- Yeşil bayrak, Söyle ve İleri bloklarını kullanabiliyor mu?
- Kısa bir hikâyeyi başı, ortası ve sonuyla anlatabiliyor mu?
- Sayfa şeridindeki + düğmesini bulabiliyor mu?
Kavram haritası
- Hikâye: başı, ortası, sonu
- Sayfa: hikâyenin bir sahnesi
- Arka plan: sayfanın manzarası
- Sayfaya git: hikâyeyi başka sayfaya geçirir
Sık yapılan hatalar
- Her şeyi tek sayfaya sığdırmak. Sahne değişiyorsa yeni sayfa ekleyin.
- 2. sayfaya karakter koymamak. Her sayfanın karakterleri ayrıdır.
- 2. sayfada başlatma bloğu koymamak. Betik başlamaz; Yeşil bayrak gerekir.
- Sayfaya git'teki sayıyı sayfa sayısı sanmak. Sayı, gidilecek sayfanın numarasıdır.
- Sayfayı yanlışlıkla silmek. Sayfayı sil düğmesi o sayfanın her şeyini siler.
Hafta sonu tekrarı
- Kavram kartlarına bir daha bakın ve "Sık yapılan yanlış" satırlarını yüksek sesle okuyun.
- Mini testte yanlış yapılan sorunun açıklamasını birlikte okuyun, sonra yeniden çözün.
- Hikâyeyi bu sefer farklı karakter ve arka planla yeniden kurun.
- Çocuğa şunu sorun: "Hikâyen kaç sahne? Hangisi önce?"
Hafta sonu testi olarak iki dersin mini testleri yeterlidir. Hedef: her dersten çoğunu doğru yapmak. Eksik kalırsa dersin anlatımını birlikte yeniden okuyun.
Proje değerlendirme ölçütü
Ölçüt Gelişmeli Yeterli İleri Plan Hikâyenin sahneleri belli değil Başı, ortası ve sonu var Her sahneyi kendi sözleriyle anlatıyor Sayfalar Yalnız bir sayfa var En az iki sayfa ve farklı arka plan var Her sayfada uygun karakter var Geçiş Sayfa geçişi çalışmıyor Sayfaya git ile 2. sayfaya geçiyor Neden Yeşil bayrak gerektiğini anlatıyor Anlatım Ne yaptığını söylemiyor Hikâyeyi sırayla anlatıyor Hikâyeyi başka bir sona çevirmeyi düşünüyor Veli ve öğretmen notu
- Amaç. Bu hafta çocuk önce planlamayı öğreniyor, sonra bloğa geçiyor.
- Nasıl destek olunur? Önce hikâyeyi sözle anlattırın: "İlk sahnede ne var? İkincide ne değişti?"
- Sayfalar. Her sayfanın karakterleri ayrıdır. 2. sayfada yeniden eklemek gerekir.
- Sayfayı sil. O sayfanın her şeyini siler; birlikte dikkatli olun.
- Süre. Hikâye kurmak uzun sürebilir. Çocuk yorulursa ikinci sahneyi başka güne bırakın.
- İlerleme. Mini test sonuçları "İlerlemem" sayfasında görünür (taslak özellik).
- 5
Haftalık rehber hedefler, gün gün plan, tekrar ve proje ölçütü
Hafta hedefleri
Bu haftanın sonunda çocuk:
- Hata bulmanın programcılığın doğal bir parçası olduğunu söyler.
- Çalışmayan bir programda eksik başlatma bloğu, yanlış yön ve yanlış sayıyı arar.
- Hatayı bulunca neyi düzelttiğini anlatır.
- Tekrar, konuşma ve sayfa bloklarını birleştirerek kendi hikâyesini kurar.
- Projesini aileye sunar ve anlatır.
Haftanın planı
Hafta iki dersten oluşur. Her ders kısa bir etkinliktir; ikisini aynı güne sığdırmak zorunda değilsiniz. Çocuk yorulursa ikinci dersi başka güne bırakın.
Gün Ders Süre Ne yapılır 1 Hata avı ~25 dk Bozuk programı çalıştırın, hataları bulup düzeltin, mini testi çözün. 2 Benim hikâyem (final) ~40 dk Hikâyeyi planlayın, kurun, deneyin ve aileye sunun. Gerekirse iki güne bölün. Ön koşul kontrolü
- Yeşil bayrak, Tekrarla, Söyle ve Sayfaya git bloklarını kullanabiliyor mu?
- Bir betiğin neden çalışmadığını merak edip bakabiliyor mu?
- Hikâyesini sözle anlatabiliyor mu?
Kavram haritası
- Hata: programın beklediğin gibi çalışmaması
- Hata ayıklama: hatayı bulup düzeltmek
- Başlatma bloğu: olmazsa betik çalışmaz
- Yön ve sayı: yanlış dönüş, yanlış adım ya da tekrar sayısı
Sık yapılan hatalar
- Hata yapınca bırakmak. Hata normaldir; nerede durduğuna bakın.
- Betiğe başlatma bloğu koymayı unutmak. Betik soluk görünür ve çalışmaz.
- Yanlış yöne dönmek. Sağa dön ile Sola dönü kontrol edin.
- Tekrar sayısını az yazmak. Kedi yıldıza varamaz.
- Ayrı kalan bloğa bayrak koymak. Betiğin parçası olması gereken blok, ana betiğe yapıştırılmalı; ayrı betik olursa sıra bozulur.
- Finalde hedefleri unutmak. En az bir tekrar, bir Söyle ve iki sayfa olmalı.
Hafta sonu tekrarı
- Kavram kartlarındaki "Sık yapılan yanlış" satırlarını yüksek sesle okuyun.
- Mini testte yanlış yapılan soruların açıklamasını birlikte okuyun, sonra yeniden çözün.
- Hata avı programını sıfırdan bozup yeniden düzeltin.
- Çocuğa şunu sorun: "En zor hata hangisiydi? Nasıl buldun?"
Hafta sonu testi olarak iki dersin mini testleri yeterlidir. Hedef: her dersten çoğunu doğru yapmak. Eksik kalırsa dersin anlatımını birlikte yeniden okuyun.
Proje değerlendirme ölçütü
Ölçüt Gelişmeli Yeterli İleri Hata bulma Hatayı bulamıyor En az bir hatayı bulup düzeltiyor Üç hatayı bulup her birini anlatıyor Hikâye Hikâye çalışmıyor Tekrar, Söyle ve iki sayfa var Hikâyede farklı kategorilerden bloklar karışıyor Deneme Hiç denemiyor Sık sık Başlat'a basıp deniyor Sorunu bulunca düzeltip yeniden deniyor Sunum Anlatamıyor Hikâyesini aileye anlatıyor Nasıl yaptığını ve neyi değiştireceğini anlatıyor Veli ve öğretmen notu
- Amaç. Bu hafta hata yapmanın normal olduğunu göstermek. "Yanlış yaptın" yerine "Hata yakaladın!" deyin.
- Nasıl destek olunur? Takılınca ipucu verin: "Kedi nerede durdu? Orada hangi blok bitti?"
- Hata avı. Çocuk hataları bulsun, siz bulmayın. Hatayı bulunca neyi düzelttiğini yüksek sesle anlatmasını isteyin.
- Final. Planı çocuk yapsın. Hedefler alt sınırdır; çocuk daha fazlasını eklemekte özgür.
- Sunum. Sorular sorun: "Bu karakter neden böyle yapıyor?" "Bunu nasıl yaptın?"
- İlerleme. Mini test sonuçları "İlerlemem" sayfasında görünür (taslak özellik).