Mikro Kart
Sanal bir LED kartı programla: 5x5 ekran, düğmeler, sensörler, müzik ve radyo.
- 30 ders
- 6 hafta
- ~12 saat
- 8+ yaş
Haftalar
- 1. HAFTAKartı tanıProje: Atan kalp
- 2. HAFTADüğmeler ve olaylarProje: Zar oyunu skor panosu
- 3. HAFTASensörlerProje: Çevre istasyonu
- 4. HAFTAMüzik ve sesProje: Sanal piyano
- 5. HAFTARadyo ve iletişimProje: Uzaktan kumanda
- 6. HAFTAProjelerProje: Ders sonu final projesi
- 1
Haftalık rehber hedefler, gün gün plan, tekrar ve proje ölçütü
Hafta hedefleri
Bu haftanın sonunda öğrenci:
- Mikro Kart'ın parçalarını (25 LED'lik ekran, A ve B düğmeleri, logo, P0-P2) ve sanal kartın ne olduğunu söyleyebilir.
- Blok editöründe başlık bloğuna (başlangıçta, sonsuza kadar) bloklar takıp ▶ ile çalıştırabilir; blokların yukarıdan aşağıya, sırayla çalıştığını açıklayabilir.
- LED'lerin (x, y) adresini, 0'dan sayımı ve ekranı temizleme/bekleme mantığını kullanarak tek tek LED yakabilir.
- Hazır simgeleri ve kendi çizdiği 5 x 5 deseni gösterebilir; iki çizim arasına bekleme koyarak animasyon yapabilir.
- Tekrarla bloğunu ve bekleme sürelerini kullanıp ritimli bir proje (Atan kalp) kurabilir; döngünün toplam süresini hesaplayabilir.
Haftanın planı
Hafta beş derstir; her ders yaklaşık 15-30 dakikadır. Aşağıdaki plan günde bir ders içindir.
Gün Ders Süre Ne yapılır 1 Merhaba, Mikro Kart ~15 dk Anlatımı oku, kartın parçalarını tanı, yazı ve sayı göster, mini testi çöz. 2 LED'lerin adresi: x ve y ~20 dk Çapraz çizgiyi ve dört köşeyi çiz, adresleri kâğıda yazıp kontrol et. 3 Simgeler ve kendi desenin ~20 dk Yüzleri göster, robot başını çiz, iki çizim arasına bekle koyup animasyon yap. 4 Sıra ve tekrar ~20 dk Üç yanıp sönmeyi tekrarla ile kur, sayı ve süreleri değiştirip dene. 5 Proje: Atan kalp ~30 dk Planı tabloya yaz, kalbi kur, ritmi değiştir, proje ölçütüyle değerlendir. Ön koşul kontrolü
Bu hafta özel bir ön bilgi gerekmez. Başlamadan önce şunları kontrol et:
- Tarayıcıda Mikro Kart editörü açılıyor mu ve ▶ düğmesi çalışıyor mu?
- Öğrenci fareyle (ya da parmakla) blok tutup sürükleyebiliyor mu?
- Sayıları 0'dan 10'a kadar sayabiliyor ve toplama/çarpma yapabiliyor mu? (Süre hesaplarında gerekir.)
Kavram haritası
- Kart: LED ekranı (5 x 5 = 25) → düğmeler ve logo → sanal kart
- Program: başlık bloğu (başlangıçta, sonsuza kadar) → bloklar yukarıdan aşağıya → JavaScript ve Python görünümü (salt okunur)
- Ekran: yazı (kayar) ve tek karakter (durur) → LED adresi (x, y) → simge ve desen → ekranı temizle
- Zaman: bekle (ms) → animasyon → tekrarla → tur süresi ve toplam süre
- Proje: plan tablosu → parlaklık (0-255) → ritim
Sık yapılan hatalar
- Bloğu başlık bloğunun dışında bırakmak. Soluk görünür ve hiç çalışmaz.
- Değişiklikten sonra ▶ düğmesine basmamak. Eski program ekranda kalır.
- x ile y'yi karıştırmak ya da 1'den saymak. (4, 0) sağ üst köşedir; en büyük adres 4'tür, 5 değil. Ekran dışı adres hata vermeden yok sayılır.
- bekle koymamak. Art arda iki çizimde yalnızca sonuncusu görülür; çizip hemen temizlenen şey de görünmez.
- Temizlemeyi unutmak. Yanıp sönmede kare hiç sönmez.
- Bloğu tekrarla'nın içine/dışına yanlış takmak. İçeridekiler her turda, dışarıdakiler bir kez çalışır.
- Yazıyı sonsuza kadar içine koymak. Her turda yeniden kayar ve kalp atışını bozar.
- Parlaklığı 0 yapıp programın bozulduğunu sanmak. Ekran karanlıktır ama program çalışır.
Hafta sonu tekrarı
- Her dersin kavram kartlarına bir kez daha bak ve "sık yapılan yanlış" satırlarını yüksek sesle oku.
- Mini testlerde yanlış yaptığın soruların açıklamalarını yeniden oku, sonra soruyu yeniden çöz.
- Dört köşeyi yakan programı sıfırdan, bakmadan kur; sonra çerçevenin tamamını (16 LED) yakmayı dene.
- Kendi çizdiğin bir deseni kâğıda 1 ve 0'larla yaz, kaç LED yandığını say ve editörde kontrol et.
- Atan kalbin tur süresini ve dakikadaki tur sayısını hesapla; sonra bekleme sürelerini değiştirip hızın nasıl değiştiğini anlat.
Hafta sonu testi olarak beş dersin mini testleri yeterlidir; her derste 5 soru, toplam 25 soru. Hedef: her dersten en az 4 doğru. Eksik kalan dersin anlatımına dön.
Proje değerlendirme ölçütü (Atan kalp)
Ölçüt Gelişmeli Yeterli İleri Yapı Bloklar başlık bloğunun dışında ya da program çalışmıyor Yazı başlangıçta, kalp sonsuza kadar içinde Plan tablosuyla birebir uyuşuyor ve bölümlerin neden ayrıldığı anlatılıyor Görünüm Kalp ya da küçük kalp görünmüyor Büyük ve küçük kalp sırayla görünüyor, parlaklık ayarlı Parlaklığı bilerek seçmiş ve nedenini açıklıyor Ritim Beklemeler yok ya da çok kısa Tup-tup ve dinlenme ayırt ediliyor Hızlı ve yavaş iki ritim yapıp tur süresini hesaplıyor Hata ayıklama Takıldığında nedenini bulamıyor Hatayı sorarak/bakarak buluyor Hatayı kendi başına bulup nasıl bulduğunu anlatıyor Anlatım Ne yaptığını anlatamıyor Blokları sırayla anlatıyor Bir arkadaşının programındaki hatayı bulup düzeltiyor Veli ve öğretmen notu
- Amaç. Bu hafta ezber değil, çocuğun blokla düşünmeye ve sonucu hemen görmeye alışmasıdır. Kart sanaldır; hata yapmak güvenlidir ve ↺ ile sıfırlanır.
- Nasıl destek olunur? Cevabı söylemek yerine şunları sor: "Hangi blok önce çalışıyor?", "Bu blok başlangıçta bloğuna bağlı mı?", "Bekle koydun mu?", "Hangi adresi yazdın, ekranın neresi?"
- Süre. Dersleri art arda yapmak yerine her gün bir ders ve kısa bir tekrar kalıcılığı artırır. Yaş 8 ise okuma ve sayı işlemlerinde birlikte ilerleyin.
- Ekran süresi. Dersler kısadır; uzun oturumlar yerine ara vermek iyi olur.
- İlerleme. Dersin sonundaki mini test sonuçları beceri bazında görünür (taslak/pilot özellik; yalnız onay verildiyse kaydedilir).
- 2
Haftalık rehber hedefler, gün gün plan, tekrar ve proje ölçütü
Hafta hedefleri
Bu haftanın sonunda öğrenci:
- Olayın ne olduğunu açıklayabilir; A, B ve A+B düğme olay bloklarını kullanabilir.
- Basılınca, bırakılınca ve uzun basılınca arasındaki farkı gösterebilir; logoyu bir olay kaynağı olarak kullanabilir.
- Değişken oluşturup değerini yapabilir, artırıp azaltabilir ve ekranda gösterebilir (sayaç).
- Rastgele sayı bloğu ve eğer ... ise ile karar veren bir program yazabilir; atama ile karşılaştırma farkını söyleyebilir.
- Kural tablosuna bakarak üç düğmeli, değişkenli ve ezgili bir skor panosu kurabilir.
Haftanın planı
Hafta beş derstir; her ders yaklaşık 20-35 dakikadır. Plan günde bir ders içindir. Daha yoğun takvim isteyenler 1. ve 2. dersi ya da 3. ve 4. dersi birleştirebilir.
Gün Ders Süre Ne yapılır 1 A, B ve A+B düğmeleri ~20 dk Anlatımı oku, üç düğmeye üç simge ver, bırakılınca ve bekleme deneylerini yap, mini testi çöz. 2 Sayaç ve değişken ~25 dk Ziyaretçi sayacını kur; 12 kez basarak iki basamaklı sayıyı gözle; beşer beşer saydır. 3 Elektronik zar ~25 dk Zarı bir kez at, kutuya koy; 6'da kalp göster; 10 atışta kaç altı geldiğini say. 4 Logo, uzun basış ve gizli düğmeler ~20 dk Logo ve uzun basış bloklarını kur; 1 saniye süresini kendi gözlemle ölç. 5 Proje: Zar oyunu skor panosu ~35 dk Kural tablosunu yaz, programı kur, oyunu bir arkadaşınla oyna, ölçütle değerlendir. Ön koşul kontrolü
Bu hafta Hafta 1'in sonunda şunları yapabilmek gerekir:
- Sanal kartta ▶ Çalıştır, ■ Durdur ve ↺ Sıfırla düğmelerini kullanmak.
- başlangıçta ve sonsuza kadar gibi başlık bloklarının içine blok takmak.
- simgeyi göster, sayıyı göster, bekle ve ekranı temizle bloklarını bilmek.
- Dört işlemi (toplama, çıkarma, çarpma) rahat yapmak; sayaç ve toplam hesabı bunları içerir.
Kavram haritası
- Olay: olay bloğu (başlık bloğu) → düğme A, B, A+B → basılınca, bırakılınca, uzun basılınca (1 saniye) → logo (dokununca, bırakılınca)
- Veri: değişken (ada sahip kutu) → değerini yap, değerine ekle → başlangıç değeri → sayaç → toplam (biriktirici)
- Karar: rastgele sayı (uçlar dahil) → karşılaştırma (=, ≠, <, ≤, >, ≥) → eğer ... ise → değilse
- Proje: kural tablosu → zar ve toplam → ezgiyi çal (bitene kadar bekler) → sıfırlama
Sık yapılan hatalar
- Düğme listesini değiştirmemek. İki blokta da A seçili kalır; B'ye basınca hiçbir şey olmaz.
- A'ya, sonra B'ye basıp A+B beklemek. İkisine aynı anda basmak için sanal kartın alttaki A+B düğmesi kullanılır.
- Bloğu başlık bloğunun dışında bırakmak. Soluk görünür ve çalışmaz.
- Değişkeni değiştirip göstermeyi unutmak. Kutu değişir ama ekranda bir şey olmaz.
- Önce göstermek, sonra artırmak. Sayaç bir geriden gelir.
- İki ayrı rastgele blok kullanmak. Ekranda görünen ile karşılaştırılan sayı farklı çıkar; zarı bir kez at, kutuya koy.
- Atama ile karşılaştırmayı karıştırmak. "değerini yap" kutuya değer koyar; "=" soru sorar.
>ile≥karıştırmak. 5 > 5 yanlıştır; 5 ≥ 5 doğrudur.- Uzun basış için 1 saniyeden az basmak. Olay hiç gelmez.
- Toplamı sıfırlamayı unutmak. Yeni oyunda eski puan üstüne eklenir.
Hafta sonu tekrarı
- Her dersin kavram kartlarına bir kez daha bak ve "sık yapılan yanlış" satırlarını yüksek sesle oku.
- Mini testlerde yanlış yaptığın soruların açıklamalarını yeniden oku, sonra soruyu yeniden çöz.
- Sayaç programını sıfırdan, bakmadan kur; sonra A'ya 12 kez bas ve ekranda ne gördüğünü anlat.
- Zar programına bir kural ekle: 1 gelirse üzgün yüz, 6 gelirse kalp. İki kolu da eğer ile yap.
- Kendi cümlelerinle cevapla: "Değişken olmasaydı kart ziyaretçi sayısını nasıl tutardı?"
Hafta sonu testi olarak beş dersin mini testleri yeterlidir; her derste 5 soru, toplam 25 soru. Hedef: her dersten en az 4 doğru. Eksik kalan dersin anlatımına dön.
Proje değerlendirme ölçütü (Zar oyunu skor panosu)
Ölçüt Gelişmeli Yeterli İleri Olaylar Düğmelerden biri tepki vermiyor A, B ve A+B doğru çalışıyor Bir ek olay eklenmiş (uzun basışla sıfırlama gibi) Değişkenler Toplam birikmiyor ya da hep son atış görünüyor zar ve toplam doğru kullanılmış, A+B sıfırlıyor Üçüncü değişken eklenmiş (en yüksek atış gibi) Zar ve karar İki ayrı rastgele blok var ya da 6'da ezgi çalmıyor Zar bir kez atılıyor, 6'da zafer ezgisi çalıyor Ek kural var (1 gelince sıfırlama, 30'u aşınca mutlu yüz) Plan Kural tablosu yok Olay, iş ve değişken tablosu var Tablo programla birebir uyuyor Anlatım Ne yaptığını anlatamıyor Her düğmenin işini adım adım anlatıyor Bir hatayı nasıl bulduğunu anlatıyor Veli ve öğretmen notu
- Amaç. Bu haftanın büyük fikri "kart bekler, olay gelince çalışır" ve "kutu hatırlar". Ezberletmeye gerek yoktur; öğrenci kendi sayacında ve zarında deneyerek görür.
- Nasıl destek olunur? Takıldığında cevabı söylemek yerine şunu sor: "Hangi düğmeye basınca hangi blok çalışıyor?", "Kutunun içinde şu an ne var?", "Bu sayıyı ekranda mı gösteriyorsun, yoksa yalnızca kutuyu mu değiştirdin?"
- Olasılık. Zar rastgeledir; 10 atışta hiç 6 gelmeyebilir. Bu hata değildir. Atış sayısını artırınca oranın altıda bire yaklaştığını konuşmak güzel bir sohbettir.
- Ses. Zafer ezgisi için tarayıcı sayfada bir tıklama bekler. Ses duyulmazsa sağ paneldeki Hoparlör bölümüne bakın.
- Süre. Dersleri aralıklı yapmak kalıcılığı artırır. Proje günü uzayabilir; yarım bırakmak sorun değildir.
- Güvenlik. Bu platformdaki her şey sanaldır; gerçek bir parça, pil ya da kablo gerekmez.
- İlerleme. Mini test sonuçları "İlerlemem" sayfasında beceri bazında görünür (taslak/pilot özellik; yalnız onay verildiyse kaydedilir).
- 3
Haftalık rehber hedefler, gün gün plan, tekrar ve proje ölçütü
Hafta hedefleri
Bu haftanın sonunda öğrenci:
- İvmeölçerin x, y ve z eksenlerinde ne ölçtüğünü söyleyebilir; hareket bloklarının yalnız durum değişince çalıştığını açıklayabilir.
- Sıcaklık, ışık ve ses sensörlerinin değerlerini (sıcaklık -5..50, ışık ve ses 0..255) okuyabilir ve bir eşikle karar verebilir.
- Çubuk grafiğin kaç LED yaktığını değer ÷ en çok × 25 işlemiyle hesaplayabilir.
- Pusula derecesini yönle eşleştirebilir ve kuzeyi gösteren okun açısını 360 eksi pusula olarak kurabilir.
- Değişken ve kalan işlemiyle, düğmeyle mod değiştiren üç sensörlü bir Çevre istasyonu yapabilir.
Haftanın planı
Hafta beş derstir; her ders yaklaşık 20-35 dakikadır. Plan günde bir ders içindir. Daha yoğun bir takvimde iki dersi birleştirmek mümkündür.
Gün Ders Süre Ne yapılır 1 İvmeölçer: salla ve yatır ~20 dk Anlatımı oku, sanal kartı salla ve yatır, sihirli topu kur, mini testi çöz. 2 Sıcaklık ve ışık ~25 dk Kaydırıcılarla sıcaklığı ve ışığı değiştir, eşik ve çubuk grafik hesaplarını yap, mini hava istasyonunu kur. 3 Pusula: kuzeyi bul ~25 dk Pusula derecelerini yönlerle eşleştir, 360 eksi pusula kuralıyla kuzey okunu çiz. 4 Ses seviyesi: alkış sayacı ~25 dk Doğru eşiği seç, değişkenle alkışları say, tur süresini hesapla. 5 Proje: Çevre istasyonu ~35 dk Planı yaz, A ile mod değiştir, çubuk ve sayı göster, projeyi ölçütlerle değerlendir. Ön koşul kontrolü
Bu hafta Hafta 1 ve Hafta 2'nin konuları kullanılır. Başlamadan önce kontrol et:
- Öğrenci bir olay (düğme) bloğuna program yığını bağlayabiliyor mu? (Hafta 2, Ders 6)
- Bir değişkeni oluşturup "değerine ekle" ile artırabiliyor mu? (Ders 7)
- Eğer ... ise ... değilse bloğunu kullanabiliyor mu? (Ders 8)
- Sonsuza kadar bloğunun ne yaptığını biliyor mu? (Ders 5)
- Çarpma, bölme ve yüzde oranı (0,4 × 25) gibi işlemlerle rahat mı?
Kavram haritası
- Algılama: sensör → sanal kaydırıcı → okuma anı → eşik
- Hareket: ivmeölçer → x, y, z → duruş (700 eşiği) → hareket olayı (yalnız değişimde)
- Yön: pusula (0 kuzey, 90 doğu, 180 güney, 270 batı) → 360 ≡ 0 → ok açısı = 360 − pusula → sekiz yönlü ok
- Gösterim: çubuk grafik (değer ÷ en çok × 25) → ekranı tek yerden yönetme
- Program: değişken → sayaç → kalan işlemi → mod → önce hazırla, sonra çiz
Sık yapılan hatalar
- Aynı yatışı tekrar denemek. Sola yatık kartı yeniden sola yatırmak olay üretmez; önce yüzü yukarı yap.
- Eşiği 700'ün altında sanmak. Bir eksen en büyük ve en az 700 olmalı; küçük kaydırma yatış sayılmaz.
- Sınır değerini unutmak. sıcaklık > 30 koşulu 30'da yanlıştır; üzgün yüz 31'de çıkar.
- En çok değerini yanlış yazmak. Işık 255'e çıkar; en çok 5 bırakılırsa ekran hemen dolar.
- Okun açısını doğrudan pusula yapmak. Ok kartla birlikte döner; 360 − pusula gerekir.
- Eksi yerine artı bırakmak. Aritmetik blok varsayılan olarak toplar; işareti − yap.
- Eşiği oda sesinin altında seçmek. Oda sesi yaklaşık 20; eşik 10 olursa sayaç sürekli artar.
- Ekrana iki yerden yazmak. Hem sonsuza kadar hem düğme olayı çizerse görüntü karışır.
- Kalan yerine mod + 1 yazmak. Mod başa dönmez, 3, 4, 5 diye büyür.
Hafta sonu tekrarı
- Her dersin kavram kartlarına bak ve "sık yapılan yanlış" satırlarını yüksek sesle oku.
- Mini testlerde yanlış yaptığın soruların açıklamalarını yeniden oku, sonra soruyu yeniden çöz.
- Çubuk grafik hesabını elle yap: (sıcaklık 12, en çok 40), (ışık 100, en çok 255), (ses 255, en çok 255). Sonra sanal kartta sına.
- Pusula 0, 90, 180, 270 ve 45 iken okun hangi yöne baktığını önce tahmin et, sonra çalıştırarak doğrula.
- Kendi cümlelerinle cevapla: "Hareket blokları neden aynı yatışta ikinci kez çalışmaz?" ve "Neden 360 eksi pusula kullandık?"
Hafta sonu testi olarak beş dersin mini testleri yeterlidir; her derste 5 soru, toplam 25 soru. Hedef: her dersten en az 4 doğru. Eksik kalan dersin anlatımına dön.
Proje değerlendirme ölçütü (Çevre istasyonu)
Ölçüt Gelişmeli Yeterli İleri Sensörler Yalnız bir sensör çalışıyor Sıcaklık, ışık ve ses kendi modunda çubuk olarak görünüyor Her sensör doğru en çok değeriyle (40 ve 255) ve değer değişince çubuk orantılı değişiyor Mod değiştirme A mod değiştirmiyor ya da mod 3'ten sonra büyüyor A her basışta 0, 1, 2 sırasıyla ilerliyor ve başa dönüyor Dördüncü bir mod (pusula) ekleyip bölen sayıyı kendisi güncelliyor Sayı gösterimi B basılınca sayı görünmüyor B basılıyken seçili sensörün sayısı kayıyor Ekran yalnız sonsuza kadar bloğundan çiziliyor ve neden anlatılabiliyor Program düzeni Aynı ekrana birden çok yerden yazılıyor Okuma ve enCok önce hazırlanıp sonra çiziliyor Değişken adları anlaşılır ve bir uyarı (örneğin sıcaklık yüksekken kalp) eklenmiş Anlatım Ne yaptığını anlatamıyor Programı adım adım anlatıyor Hata yapıp nasıl bulduğunu ve çubuğun hesabını anlatıyor Veli ve öğretmen notu
- Amaç. Bu hafta ölçmek ve karar vermektir: değer okunur, bir eşikle karşılaştırılır, ekranda gösterilir. Sanal sensörlerin değerini öğrencinin kendisinin verdiğini vurgulamak, "ölçüm" ile "ayarlama" farkını düşündürür.
- Nasıl destek olunur? Cevabı söylemek yerine şu soruları sor: "Bu sensör şu an kaç okuyor?", "Eşik kaç ve bu değer ondan büyük mü?", "Ekrana kaç yerden yazıyorsun?"
- Hesaplar. Çubuk grafik ve pusula hesapları ufak ama gerçek matematiktir; öğrenci elle hesaplayıp sanal kartta doğrulayınca ilişki kalıcı olur.
- Ses ve gizlilik. Ses seviyesi sanal bir kaydırıcıdır; gerçek mikrofon kullanılmaz. Konuşmada gerçek cihazların sesi dinlerken gizlilik kuralları gerektiğini öğrenciyle tartışabilirsiniz.
- Güvenlik. Bu platformdaki her şey sanaldır. Ders ilerleyip gerçek kart kullanılacaksa şebeke gerilimiyle (220 V) hiçbir devre kurulmaz.
- İlerleme. Mini test sonuçları "İlerlemem" sayfasında beceri bazında görünür (taslak/pilot özellik; yalnız onay verildiyse kaydedilir).
- 4
Haftalık rehber hedefler, gün gün plan, tekrar ve proje ölçütü
Hafta hedefleri
Bu haftanın sonunda öğrenci:
- Sesin bir titreşim olduğunu, frekansın (Hz) perdeyi belirlediğini ve kartın notalarını (Do 262 Hz, La 440 Hz) söyleyebilir.
- Tempoya göre bir notanın süresini
60000 / tempoile hesaplayabilir ve sus bloğuyla ritim kurabilir. - Hazır ezgileri çalabilir; liste ile kendi ezgisini kurup her öğe için döngüsüyle çalabilir.
- Düğme, logo ve ışık sensörüyle çalınan bir enstrüman yapabilir; sürekli sesi sesi durdur ile kapatabilir.
- Plan tablosundan yola çıkarak kayıt yapan ve geri oynatan beş tuşlu bir sanal piyano kurabilir.
Haftanın planı
Hafta beş derstir; her ders yaklaşık 18-32 dakikadır. Aşağıdaki plan günde bir ders içindir. Müzikli derslerde ses açık olmalıdır; ilk ▶ Çalıştır basışından sonra tarayıcı sesi açar.
Gün Ders Süre Ne yapılır 1 İlk nota ~18 dk Anlatımı oku, Do, Re, Mi çal, nota simgesini göster, mini testi çöz. 2 Süre, sus ve tempo ~20 dk Tempoyu 60 ve 240 yap, süreleri hesapla ve Hoparlör bölümüyle karşılaştır. 3 Ezgiler ve listeler ~22 dk Hazır ezgileri dinle, dört notalık liste kur, her öğe için döngüsünü dene. 4 Enstrüman yap ~22 dk Üç düğmeyle nota çal, logo ve ışıkla sürekli ses ver, eşle bloğunu dene. 5 Proje: Sanal piyano ~32 dk Tabloyu doldur, A tuşunu çalıştır, kopyala, kayıt ve geri oynatmayı ekle. Ön koşul kontrolü
Bu hafta Modül 10'un üç haftalık temeli gerekir. Başlamadan önce şunları kontrol et:
- Blok sürükleyip başlığın içine bırakabiliyor mu? (Hafta 1)
- Düğme [A] basılınca gibi olay başlıklarını ve ▶ Çalıştır düğmesini biliyor mu? (Hafta 2)
- Sensör (ışık) değerlerinin sayı olduğunu ve kaydırıcıyla değiştirildiğini biliyor mu? (Hafta 3)
- Değişken oluşturup değer atayabiliyor mu?
- Ses açık mı? Bilgisayarın sesi ve Hoparlör bölümündeki Ses açık düğmesi açılmış olmalı.
Kavram haritası
- Ses: titreşim → frekans (Hz) → nota (Do 262, La 440) → oktav (iki katı)
- Zaman: tempo (vuruş/dk) → 60000 / tempo → vuruş değerleri (1/16 ... 2) → sus
- Veri: değişken → liste → numara (0'dan) → uzunluk → her öğe için
- Enstrüman: giriş (düğme, logo, ışık) → kural → çıkış (hoparlör) → eşle → sürekli ses
- Proje: plan tablosu → tek tuş kalıbı → kopyala → kayıt listesi → geri oynatma
Sık yapılan hatalar
- Nota bloklarını başlığın dışında bırakmak. Blok soluk görünür ve hiç çalışmaz.
- ▶ düğmesine basmadan düğmeye basmak. Program önce çalıştırılmalı.
- Vuruş ile milisaniyeyi karıştırmak. bekle [500] ms tempoyu dinlemez; nota ve sus dinler.
- Tempo 60'ta takıldı sanmak. Tempo 20'de bir 1/4 vuruş 3 saniyedir.
- Listeyi başlangıçta kurmamak. Ekleme bloğu "Bu blok için bir liste gerekli." hatasıyla durur.
- Listede numarayı 1'den başlatmak. İlk öğe 0 numaralıdır; son numara uzunluktan bir azdır.
- Sesi durdur koymamak. Sürekli ses kendiliğinden susmaz.
- Eşle bloğunda aralıkları ters yazmak. Önce sensör aralığı, sonra ses aralığı.
- Aynı sütunu iki tuşa vermek. Projede tuşlar ekrandan ayırt edilemez.
Hafta sonu tekrarı
- Her dersin kavram kartlarına yeniden bak ve "sık yapılan yanlış" satırlarını yüksek sesle oku.
- Mini testlerde yanlış yaptığın soruların açıklamalarını oku, sonra soruyu yeniden çöz.
- Tempoyu 60, 120 ve 240 yaparak 1/4 vuruşun süresini hesapla (1000, 500, 250 ms) ve Hoparlör bölümüyle karşılaştır.
- Zafer ezgisinin tempo 120'de 2750 ms sürdüğünü bil; tempo 60'ta ne kadar süreceğini hesapla.
- Kendi cümlelerinle cevapla: "Liste numaraları neden 0'dan başlar?" ve "Sürekli ses neden sesi durdur ister?"
Hafta sonu testi olarak beş dersin mini testleri yeterlidir; her derste 5 soru, toplam 25 soru. Hedef: her dersten en az 4 doğru. Eksik kalan dersin anlatımına dön.
Proje değerlendirme ölçütü (Sanal piyano)
Ölçüt Gelişmeli Yeterli İleri Tuşlar Bir iki tuş çalışmıyor ya da yanlış nota çalıyor Beş tuşun hepsi kendi notasını çalıyor Tablodaki notaların dışında ek tuş ya da oktav değişimi eklenmiş Ekran Sütunlar karışık ya da yanmıyor Her tuş kendi sütununu yakıp söndürüyor Sütun süresi nota süresiyle uyumlu, ekran temiz kalıyor Kayıt Liste kurulmamış, program hata veriyor Notalar kayıt listesine sırayla ekleniyor Kaydı silen bir tuş ya da kayıt uzunluğunu gösteren bir sayı eklenmiş Geri oynatma Logoya dokununca bir şey çalmıyor Kayıt çalındığı sırayla baştan çalınıyor Tempo ya da nota arası duraklama ayarlanmış ve etkisi açıklanmış Anlatım Ne yaptığını anlatamıyor Tuş kalıbını ve listeyi adım adım anlatıyor Hata yapıp nasıl bulduğunu anlatıyor Veli ve öğretmen notu
- Amaç. Bu hafta bir şarkıyı ezberletmek değil, öğrencinin sesi bir sayı olarak (frekans) ve zamanı bir hesap olarak (tempo) görmesidir. Müzik sevenler için bu sıradan bir tablo, sevmeyenler için bir bulmacadır; ikisi de yeterlidir.
- Nasıl destek olunur? Öğrenci takıldığında cevabı söylemek yerine şu soruları sor: "Hangi başlığın içinde?", "Hoparlör bölümü kaç Hz diyor?", "Liste kaç öğeli, son numarası kaç?"
- Ses. Ses sanal karttan çıkar ve ilk ▶ Çalıştır'dan sonra açılır. Sesi duymayan öğrenci için önce bilgisayarın sesini, sonra Hoparlör bölümündeki Ses açık düğmesini kontrol edin. Ses olmasa da frekans, ekran ve etkinlik hedefleri yine görünür.
- Süre. Dersleri aynı gün peş peşe yapmak yerine aralıklı çalışmak kalıcılığı artırır. Tempo hesapları için kâğıt ve kalem uygundur.
- Güvenlik. Bu platformdaki her şey sanaldır. Kulaklık kullanılıyorsa ses seviyesi düşük tutulmalıdır.
- İlerleme. Dersin sonundaki mini test sonuçları "İlerlemem" sayfasında beceri bazında görünür (taslak/pilot özellik; yalnız onay verildiyse kaydedilir).
- 5
Haftalık rehber hedefler, gün gün plan, tekrar ve proje ölçütü
Hafta hedefleri
Bu haftanın sonunda öğrenci:
- Radyo grubunun ne olduğunu açıklayabilir ve iki kartı aynı gruba alarak mesaj gönderip alabilir.
- Sayı, yazı ve ad = değer mesajlarını ayırt edip doğru alma bloğunu seçebilir.
- Değişkenlerle toplama ve çıkarma kullanarak basit bir şifre kurabilir ve anahtarın rolünü anlatabilir.
- Bir komut tablosu hazırlayıp iç içe eğer zinciriyle gelen sayıyı simgeye ya da eyleme çevirebilir.
- Kumanda ve araç rollerinde çalışan iki kartlı bir proje planlayıp kurabilir.
Haftanın planı
Hafta beş derstir; her ders yaklaşık 20-32 dakikadır. Plan günde bir ders içindir.
Gün Ders Süre Ne yapılır 1 Mesaj gönder, mesaj al ~20 dk Anlatımı oku, iki kartı aynı gruba al, A ve B ile sayı gönder, alan kartta simge göster. 2 Yazı, ad ve değer ~20 dk Yazı ve ad = değer mesajı gönder, alan kartta türü ad kontrolüyle ayır. 3 Gizli mesaj ~22 dk Anahtar değişkeniyle toplayıp gönder, alan kartta çıkararak çöz. 4 İki kartla sohbet ~22 dk Sayı tablosunu kur, iç içe eğer zinciriyle üç simgeyi ayır, ezgi ekle. 5 Proje: Uzaktan kumanda ~32 dk Komut tablosunu yaz, kumanda ve araç tarafını kur, ok ve servoyu dene. Ön koşul kontrolü
- Düğme başlıklarını (A, B, A+B) kullanabiliyor mu? (Hafta 2)
- Değişken oluşturup değerini değiştirebiliyor mu? (Ders 7)
- eğer ... ise ... değilse bloğunu kurabiliyor mu? (Ders 8)
- Kartı yatırma olayını ve ezgi çalmayı tanıyor mu? (Ders 11 ve Ders 18)
- Editörde iki kart yan yana açabiliyor mu? (İlk derste gösterilir.)
Kavram haritası
- Radyo temeli: grup (0-255) → gönderen blok → radyo mesajı alınınca → alınan [sayı]
- Mesaj türleri: sayı → yazı (en çok 32 karakter) → ad = değer (ad en çok 12 karakter)
- Veri düzenleme: şifreleme (anahtar, toplama ve çıkarma) → komut tablosu (protokol) → mesajı değişkene almak
- Karar verme: eğer → iç içe eğer zinciri → son değilse kolu
- Proje: kart yatışı → komut → radyo → ok ve servo
Sık yapılan hatalar
- İki kartı farklı gruba koymak. Mesaj ulaşmaz ve hata mesajı çıkmaz.
- Alma başlığını boş bırakmak. Gönderen çalışsa bile alan kart hiçbir şey yapmaz.
- Gönderenin kendi mesajını alacağını sanmak. Mesaj yalnız gruptaki öteki karta gider.
- Adı iki tarafta farklı yazmak. "sicak" ile "sıcak" aynı değildir; ad 12 karakterden uzunsa kesilir.
- Şifrede iki tarafta aynı işlemi kullanmak. Gönderen toplarsa alan çıkarmalıdır.
- Anahtarı ya da mesaj değişkenini doldurmamak. Değişken 0 kalır, sonuç sessizce yanlış çıkar.
- İkinci eğer'i değilse kolunun dışına koymak. Zincirin sırası bozulur.
- Tabloyu iki tarafta farklı kurmak. Sayıların anlamı kaybolur.
Hafta sonu tekrarı
- Her dersin kavram kartlarını oku ve "sık yapılan yanlış" satırlarını yüksek sesle söyle.
- Mini testlerde yanlış yaptığın soruların açıklamalarını yeniden oku, sonra soruyu yeniden çöz.
- Bakmadan iki kartlı en küçük programı kur: A ile kalp gönder, alan kart kalbi göstersin.
- Gizli mesaj programında anahtarı 7'den 20'ye çevir; düz rakam 5 için radyoyla hangi sayı gider? (Cevap: 25.)
- Kendi cümlelerinle şu soruyu cevapla: "Gönderen ve alan taraf neden aynı tabloyu kullanmalı?"
Hafta sonu testi olarak beş dersin mini testleri yeterlidir; her derste 5 soru, toplam 25 soru. Hedef: her dersten en az 4 doğru. Eksik kalan dersin anlatımına dön.
Proje değerlendirme ölçütü (Uzaktan kumanda)
Ölçüt Gelişmeli Yeterli İleri Plan Komut tablosu yok Tabloda komut, ekran ve servo açısı var Tablo kodla birebir uyuyor ve bilinmeyen komut için karar yazılmış Kumanda tarafı Bazı yönler mesaj göndermiyor Dört yön ve A düğmesi doğru sayıyı yolluyor Ek bir olay (örneğin yüzü yukarı) ya da eğim bilgisi de gönderiliyor Araç tarafı Gelen sayı okunmuyor ya da zincir bozuk Her komutta doğru ok gösteriliyor ve servo dönüyor Bip ya da ek bir tepki var, son kol aracı durduruyor Hata ayıklama Hatayı bulamıyor Hatayı grup, tablo ya da boş başlık olarak bulup düzeltiyor Hatayı nasıl bulduğunu ve önlemeyi anlatıyor Anlatım Ne yaptığını anlatamıyor Sistemi kumanda, mesaj ve araç diye anlatıyor Mesaj kaybolursa ne olacağını ve neye ihtiyaç olduğunu tartışıyor Veli ve öğretmen notu
- Amaç. Bu hafta iki ayrı şeyin yalnız bir mesajla bağlanabileceğini görmek, gelen mesajı yorumlayan program kurmak ve ortak bir "anlaşma" (tablo) fikrini kavramaktır.
- Nasıl destek olunur? Cevabı söylemek yerine şunları sor: "İki kart aynı grupta mı?", "Alma başlığının içinde ne var?", "Hangi sayıyı gönderdin, tabloda o sayı ne demek?"
- Sessiz hatalar. Radyoda çoğu hata uyarı üretmez. Öğrenciye hatayı sistematik aratın: önce grup, sonra gönderen blok, sonra alma başlığı.
- Şifreleme. Burada kurulan şifre öğretici bir örnektir, gerçek güvenlik sağlamaz. Gerçek hayatta şifre ya da parola paylaşılmaz.
- Güvenlik ve gizlilik. Portal tamamen sanaldır; gerçek bir radyo, motor ya da kişisel veri kullanılmaz.
- İlerleme. Mini test sonuçları "İlerlemem" sayfasında beceri bazında görünür (taslak/pilot özellik; yalnız onay verildiyse kaydedilir).
- 6
Haftalık rehber hedefler, gün gün plan, tekrar ve proje ölçütü
Hafta hedefleri
Bu haftanın sonunda öğrenci:
- 10 saniyelik ölçüm ve çarpma ile dakikadaki atışı hesaplayabilir; bir bayrak değişkeni ile sayma zamanını yönetebilir.
- kart sallandığında başlığıyla olay sayabilir; eşitlik ile büyük-eşit koşulunun farkını ve kalan (mod) işlemini açıklayabilir.
- Alarm gibi bir cihazı durumlar ve geçişler olarak tarif edip değişkenlerle kurabilir.
- Sensör değerini (0-1023) eşle ile yüzdeye çevirebilir; eşik, çubuk grafik ve konsol kullanabilir.
- İki kartı radyoyla konuşturan bir projeyi önce plan olarak yazıp sonra kurabilir.
Haftanın planı
Hafta beş derstir; her ders yaklaşık 25-40 dakikadır. Aşağıdaki plan günde bir ders içindir.
Gün Ders Süre Ne yapılır 1 Nabız ölçer ~28 dk Anlatımı oku, B ile 10 saniyelik ölçümü başlat, 12 kez A'ya bas, 72'yi gör, mini testi çöz. 2 Adımsayar ~25 dk Kartı sal, A ile adımı oku, 10. adımda kutlamayı gör, "= ya da >=" farkını dene. 3 Alarm ~28 dk Üç durumu kur, kurulu ve alarm değişkenlerini izle, A+B uzun basışla kapat. 4 Nem ve sıcaklık istasyonu ~30 dk P1 kaydırıcısıyla nemi yüzdeye çevir, çubuk grafiği ve konsolu dene, eşiği değiştir. 5 Proje: Akıllı saksı (final) ~40 dk Planı çiz, iki kartı kur, radyoyla nemi karşılıklı izlet, kendini değerlendir. Ön koşul kontrolü
Bu hafta önceki haftaların parçalarını birleştirir. Başlamadan önce kontrol et:
- Değişken oluşturup değer yapabiliyor ve değerine ekleyebiliyor mu? (7. ders)
- eğer ... ise ve karşılaştırma bloklarını kullanabiliyor mu? (8. ders)
- Düğme başlıklarını ve uzun basışı biliyor mu? (6. ve 9. dersler)
- kart sallandığında başlığını ve çubuk grafik bloğunu biliyor mu? (11. ve 12. dersler)
- ezgiyi çal bloğunu ve radyo gönder/al bloklarını biliyor mu? (18., 21. ve 22. dersler)
- Yüzde ve oran fikrine alışık mı? (50 / 100 gibi)
Kavram haritası
- Sayma ve ölçüm: bayrak değişkeni → bekle bloğu → sayac x 6
- Olay ve koşul: kart sallandığında → adim = 10 / adim >= 10 → kalan işlemi
- Durum: kapalı → kurulu → çalıyor → kapat; kurulu ve alarm değişkenleri
- Sensör: analog oku (0-1023) → eşle (0-100) → eşik → çubuk grafik ve konsol
- Proje: plan → her 2000 ms'de gönder → mesaj gelince alınan değerle tepki ver
Sık yapılan hatalar
- Bayrağı yanlış yerde açmak. olcum değerini bekle bloğundan sonra 1 yaparsan bekleme boyunca hiç sayılmaz.
- Sayacı sıfırlamamak. İkinci ölçüm ilkinin üstüne eklenir (126 gibi).
- Çarpanı unutmak ya da yanlış seçmek. süre x çarpan = 60 olmalı.
- Sayma bloğunu eğer'in içine koymak. Değişken artmaz, koşul hiç doğru olmaz.
- Eşit yerine büyük-eşit kullanmak. Kutlama 10. adımdan sonra her adımda tekrarlanır.
- Alarmı yarım kapatmak. Yalnız sesi durdurmak; alarm değişkeni 1 kalır ve ezgi yeniden başlar.
- eşle bloğunda aralıkları ters yazmak. 512 değeri 50 yerine 5238 olur.
- Eşik işaretini ters koymak. nem > 30 yazarsan ıslakken uyarır.
- Alan kartta kendi sensörünü okumak. Gelen mesajdaki alınan değer kullanılmalı.
- Mesaj adını farklı yazmak. "nem" ile "Nem" eşit sayılmaz.
- Çubuk grafikte en çok değeri yanlış bırakmak. Nem yüzde ise 100 olmalı.
Hafta sonu tekrarı
- Her dersin kavram kartlarına bir kez daha bak ve "sık yapılan yanlış" satırlarını yüksek sesle oku.
- Mini testlerde yanlış yaptığın soruların açıklamalarını yeniden oku, sonra soruyu yeniden çöz.
- Nabız ölçeri bakmadan yeniden kur. Sonra ölçüm süresini 15 saniye yapıp çarpanı değiştir ve aynı sonucu bul.
- Alarm için durum tablosunu kâğıda çiz: üç durum, hangi olay hangi durumu değiştirir.
- P1 kaydırıcısını 0, 100, 300, 512 ve 1023 yap; her birinin yüzde karşılığını tahmin et, sonra konsolda karşılaştır.
- Kendi cümlelerinle şu soruyu cevapla: "bekle bloğu neden öteki düğmeleri durdurmaz?"
Hafta sonu testi olarak beş dersin mini testleri yeterlidir; her derste 5 soru, toplam 25 soru. Hedef: her dersten en az 4 doğru. Eksik kalan dersin anlatımına dön.
Proje değerlendirme ölçütü (Akıllı saksı)
Ölçüt Gelişmeli Yeterli İleri Plan Plan yok Dört başlığın ne zaman çalıştığı yazılmış Plan kodla birebir uyuyor ve eşiğin neden seçildiği açıklanmış Ölçüm Nem ham sayı olarak gösteriliyor P1 değeri eşle ile 0-100'e çevrilmiş Eşik bir değişkende tutuluyor, kolayca değiştirilebiliyor Radyo Kartlar birbirini görmüyor İki kart aynı grupta, nem mesajı gidiyor ve alan kart alınan değeri kullanıyor Mesaj adı ve grup kontrol edilmiş, ek bir mesaj (sıcaklık gibi) eklenmiş Tepki Uyarı yok ya da hep çalıyor Nem 30'un altında üzgün yüz ve ezgi, değilse çubuk grafik Çubuk grafik doğru ölçekli, ezgi sürerken gelen mesajlar anlatılabiliyor Anlatım Ne yaptığını anlatamıyor Programı üç cümleyle anlatıyor Hata yapıp nasıl bulduğunu ve ders parçalarını nerede kullandığını anlatıyor Veli ve öğretmen notu
- Amaç. Hafta ezber değil, öğrencinin önceki haftaları birleştirerek küçük bir "ürün" kurmasıdır. Her derste bir cihaz (nabız ölçer, adımsayar, alarm, istasyon) çıkar.
- Nasıl destek olunur? Takıldığında cevabı söyleme; şu soruları sor: "Hangi olay bu başlığı çalıştırıyor?", "O anda değişkenlerin değeri ne?", "Bu bloğu eğer'in içine mi dışına mı koydun?", "Hangi karttan okuyorsun, gelen mesajdan mı kendi pininden mi?"
- Sağlık notu. Nabız ölçer bir eğitim aracıdır, tıbbi ölçüm değildir. Gerçek bir sağlık kaygısı için bir yetişkine ya da doktora danışılmalıdır.
- Süre. Dersleri aynı gün peş peşe yapmak yerine aralıklı çalışmak kalıcılığı artırır. Final projesini farklı bir günde yapmak iyi olur.
- Güvenlik. Bu platformdaki her şey sanaldır; gerçek bir sensör, pil ya da radyo kullanılmaz.
- İlerleme. Dersin sonundaki mini test sonuçları "İlerlemem" sayfasında beceri bazında görünür (taslak/pilot özellik; yalnız onay verildiyse kaydedilir).